X
تبلیغات
تاروپودقلبم - اصول رفتار با کودک 2 تا 3 ساله
تو تاروپودقلبمی،تو قلب منو با عشق میزنی

دو تا سه ساله

کودکان دو تا سه ساله، معمولاً دوست دارند در نزدیکی یکدیگر بازی کنند و هر کدام با اسباب بازی ها و کارهای خودشان مشغول باشند. در حقیقت، تمایل دارند که به تنهایی و در میان جمع کودکان بازی کنند. در این مرحله (دو تا سه سالگی) تمایلی به سهیم کردن دیگران در اسباب بازی هایشان ندارند؛ چون هنوز مفاهیم قرض دادن و حس مالکیت در آنان به خوبی شکل نگرفته است و از سوی دیگر می ترسند که دیگران اسباب بازی هایشان را بشکنند و یا خراب کنند.


همه مادران پس از گذشت دو سال از زندگی فرزند دلبندشان متوجه تغییرات چشمگیر در رفتار و حرکات او می شوند.بهتر است والدین با آشنایی با خصوصیات سنین ۳ تا ۵ سالگی به رشد و پیشرفت کودک کمک بیشتری کنند.

 

کارشناسان می گویند در این سال ها کودک می تواند راحت تر احساس خود را با کلمات ابراز کند، توانایی کنترل هیجانات، خشم و ترس را پیدا می کند، کمتر به دیگران وابسته است و یاد می گیرد برای وابسته نبودن به دیگران بهتر است خودش کارهایش را انجام دهد. در این مطلب روش هایی که می تواند به بچه ها در این سن کمک شایانی کند، آمده است.

 

۱- به او یادآوری کنید که برای شما موجودی منحصر به فرد است. رشد شخصیت کودک شما به طرز نگرش و رفتارهای شما بر می گردد. رابطه عاطفی و محبت آمیز به تنهایی کافی نیست. باید بداند احترام فوق العاده ای نزد شما دارد تا بتواند با تکیه بر توانایی هایش پیش برود.

 

۲- با او بازی کنید. بازی در این سن نقش بسیار مهمی در تکامل شخصیت او بازی می کند. به او فرصت بازی بدهید و خود با او همبازی شوید، او در بازی از نظر فیزیکی، ذهنی و احساسی به بلوغ می رسد. یاد می گیرد در گروه فعال باشد، درگیری را پشت سر بگذارد، قوه تخیلش را به کار بیندازد و برای مشکلات مختلف راه حل پیدا کند. وقتی بچه ها بازی می کنند قدرت تصمیم گیری می یابند و این کار به آن ها در کشف دنیای پیرامونشان کمک زیادی می کند.

 

۳- از دادن لقب به او خودداری کنید. به او در شکل گیری شخصیتش کمک کنید بنابراین او را خجالتی، قلدر، خشن و یا هر چیز دیگری توصیف نکنید.

 

۴- الگو باشید. طبیعی است که او شما را الگوی خود قرار دهد، بنابراین الگوی خوبی برای او باشید.


از دو تا سه سالگى (۲۴ تا ۳۶ ماهگى)

۱. در دو و نیم‌سالگی مداد را با انگشتان می‌گیرد و می‌تواند خط‌خطی کند.

- کودک در دو ونیم‌سالگی با مکعب پل می‌سازد.

- در دو و نیم‌سالگی می‌تواند توپ را روی زمین لگد بزند و آن را پرتاب کند.

- کودک، در دو و نیم‌سالگی، به‌علت افزایش قدرت عضلات، وقتی خطی را رسم می‌کند، با چشم نیز مراقب است که خط از محدودهٔ تعیین‌شده خارج نشود.

- کودک در دو و نیم سالگی می‌تواند اشیاء مشابه را روی هم بچیند و ما نیز می‌توانیم از او بخواهیم که قاشق‌ها، چنگال‌ها و دیگر چیزها را که شسته شده است، بر روی وسایل مشابه آنها در داخل قفسه‌های آشپزخانه بچیند.

- کودک در دو تا دو و نیم‌سالگی، شروع به بازی‌هائی می‌کند که با تخیّل همراه است.

- در دو و نیم‌سالگی می‌تواند مکعب‌ها را بر روی زمین به دنبال هم قرار دهد و قطار درست کند.

- در دو و نیم‌سالگی می‌تواند به توپ بزرگ لگد بزند و یا آن را شوت کند.

- در دو و نیم‌سالگی روی سه‌چرخه می‌نشیند، دستهٔ آن را با دست می‌چرخاند و هدایت می‌کند؛ لیکن هنوز قادر به پا زدن نیست.

- دخترها و پسرها در دو تا دو و نیم‌سالگی معمولاً اسباب‌بازی‌های مشترکی دارند، ولی از این پس پدربزرگ و مادربزرگ‌ها به دخترها عروسک و به پسرها ماشین هدیه می‌دهند. در این سن پسرها ماشین آتش‌نشانی و هواپیما را برمی‌گزینند و دخترها خواهان عروسک و مرواریدهای چوبی که به نخ می‌کشند، هستند.

۲. در دو و نیم تا سه سالگی تقلید کردن از پدر و مادر کار مورد علاقهٔ کودکان است. پسر از ماشین‌رانی لذت می‌برد و دختر از آشپزی و خانه‌داری.

- دو و نیم تا سه‌سالگی سن تخیّل و بازی حرفه‌ای کودک است. دختر با یک کیف جراحی نقش دکتر و پرستار را بازی می‌کند و پس از تزریق آمپول به عروسک خود، درجهٔ حرارت بدن او را اندازه می‌گیرد و یا نقش فروشنده را بازی می‌کند.

- هم دختران و هم پسران در سنین دو و نیم و سه‌سالگی بازی‌های ساختنی 'لگوها' را دوست دارند و از نقاشی کردن لذت می‌برند. عروسک برای دختربچه‌ها و ماشین برای پسربچه‌ها باارزش‌ترین اسباب‌بازی‌ها است.

- کودک در دو و نیم‌سالگی به تنهائی از پله‌ها بالا می‌رود و هنگام پائین آمدن دست خود را به نرده یا دیوار می‌گیرد. اسباب‌بازی‌هائی که جداشدنی است و به قطعات گوناگون تقسیم می‌شود، مانند قطار، ماشین، قطعات چوبی، لگو، مکعب‌های چوبی، انواع جورچین (پازل) مانند دست، پا، آدمک، خانه و نظایر آن، به‌ویژه اگر رنگی باشد، مورد علاقهٔ کودک قرار می‌گیرد.

۳. در سال سوم زندگی، با توجه به مهارت‌های بیشتری که کودک به‌دست می‌آورد، باید اسباب‌بازی‌هائی در اختیار او قرار گیرد که متناسب با توانائی‌های او باشد. اسباب‌بازی‌هائی مانند قطار، اتومبیل و مکعب‌هائی برای ساختن و ... عروسک‌هائی که بتواند لباس‌های آنها را عوض کند و به آنها غذا بدهد.

- در سه‌سالگی مداد را مانند بزرگترها در دست می‌گیرد؛ با قیچی به خوبی می‌برد؛ اشیاء را با شست و یا انگشت وسط و شست بلند می‌کند؛ کاغذ را لوله می‌کند و تا می‌زند (سه تا می‌زند)؛ با تقلید عکس آدم می‌کشد.

- در سه‌سالگی دایره می‌کشد (کودکان ایرانی عموماً در دو و نیم سالگی می‌توانند این کار را انجام دهند) و می‌تواند دو خط عمودی و افقی را ترکیب کند.

- در سه‌سالگی امکانات مناسبی برای بازی‌های سرگرم‌کننده در خانه و بیرون از خانه برای کودک فراهم آورید (مانند بالا رفتن، دویدن، آهسته رفتن و پریدن). اسباب‌بازی‌هائی را مهیّا کنید تا کودک آنها را از هم جدا سازد (مانند مهره‌ها). البته مهره‌ها باید آن‌قدر بزرگ باشد تا کودک آنها را نبلعد. همچنین، فرصت‌هائی برای پر کردن و خالی کردن پیمانه‌ها با شن، آب، برنج، حبوبات برای کودک فراهم شود. مداد شمعی، گچ، رنگی و کاغذ برای نقاشی و نوشتن آماده کنید.

امکان بازی با خمیرِ مجسمه‌سازی، انگشتانهٔ رنگی، کاغذ پاره کردن و ... را برای کودک فراهم آورید. سعی کنید مهارت‌های زبانی کودک را افزایش دهید. به کودک دلگرمی بدهید تا با شما حرف بزند. در این گفتگو ضمایری مانند من، مرا، شما، آنها، ما را به‌کار ببرید و به کودک بیاموزید از این لغات استفاده کند. با کودک دربارهٔ تصاویر حرف بزنید و از او بخواهید تا به اشیاء و یا نام آنها اشاره کند. همیشه برای اشیاء نام درست انتخاب کنید.

- کودک در سه‌سالگی به بازی‌های نمایشی علاقه نشان می‌دهد. جلو کودک بایستید و به او بگوئید هر کاری که شما انجام می‌دهید تکرار کند. عروسک، گاری کوچک، تختخواب عروسک، تلفن‌های اسباب‌بازی برای مکالمه و بازی‌های نمایشی برای کودک مهیّا کنید.

- کودک در سه‌سالگی به مسئلهٔ تعادل و اندازه و روش‌های روی هم سوار کردن مکعب‌ها علاقه دارد. برای کودک سه‌ساله یک مکعب می‌تواند یک قطار، یک عروسک یا یک ساختمان باشد.

- کودک‌سه‌ساله قادر است از گلوله‌های رنگی به ترتیب قرمز، زرد - قرمز، زرد درست کند - او رنگ‌ها و شکل‌ها را طبقه‌بندی می‌کند. مثلاً، دکمه‌ها را بر طبق رنگ و اندازه مرتب می‌کند و می‌تواند تا سه رنگ را نام ببرد - می‌تواند به مدت نیم‌ساعت بر روی یک بازی تمرکز داشته باشد و اگر به هدف و مقصود خود برسد راضی و خرسند می‌شود.

- کودکان سه‌ساله معمولاً مکعب‌ها را به‌طور افقی قرار می‌دهند. در این سن، کودک به‌ندرت شخصاً به ساختن چیزی مبادرت می‌ورزد.

- کودک سه‌ساله در بازی با لگوها شروع به ساختن شکل معین و ساده می‌کند.

- بازی دومینو را می‌توان از حدود سه‌سالگی، بسته به توانائی ذهنی کودک، شروع کرد.

- لوتوها را می‌توان از حدود سه‌سالگی به کودکان آموزش داد.

- کودک در حدود سه‌سالگی دوست دارد با موادی بازی کند که بتواند به آنها ضربه بزند، آنها را فشار بدهد، تکه‌تکه کند و آنها را روی هم بگذارد. خرد کردن و فشار دادن مواد به کودک آرامش می‌دهد. گِل و خمیر بازی این نیاز را برطرف می‌کند و کودک، هنگام بازی با آنها، آرامش می‌یابد. در این دوره وسایل نقاشی برای بازی کردن بسیار مناسب است و کودک به مداد رنگی و ماژیک علاقه دارد. قطعات چوبی که بتوان از بین آنها نخ یا ریسمانی رد و آنها را ردیف کرد نیز کودک را سرگرم می‌کند. در بوستان‌ها می‌توان از تاب، الاکلنگ، سرسره و نردبان، البته با رعایت نکات ایمنی، استفاده کرد.

- کودک در سه‌سالگی قادر به راه رفتن است و دست‌های او قدرت انجام دادن حرکت‌های پیچیده‌تری را دارند. بنابراین، می‌توان اسباب‌بازی‌هائی از قبیل سه‌چرخهٔ پلاستیکی کوچک، گاری، کامیون و توپ برای آنها تهیه کرد.

- آویزها و فرفره‌ها از جمله وسایل و ابزار بازی هستند که کودکان به هنگام سه‌سالگی می‌توانند در ساختن آنها همکاری کنند.

- جورچین‌هائی که از قطعات کمتر (چهار - پنج) تشکیل شده‌اند، برای کودکان سنین پائین دو تا سه‌سالگی مناسب هستند.

- کودک در سه‌سالگی می‌تواند کاغذ را قیچی کند.

- وقتی دو یا سه کودک سه‌ساله مشغول توپ‌بازی هستند، ما نیز به‌عنوان بزرگسال می‌توانیم وارد بازی شویم و هرگاه توپ به طرف ما می‌آید آن را بگیریم و به سوی یکی از کودکان بیندازیم. در این سن، غالب کودکان بدین‌گونه بازی‌ها علاقه‌مند هستند.

- کودک در دو و نیم‌سالگی بیشتر در کنار کودکان به بازی مشغول می‌شود، ولی با خود آنها بازی نمی‌کند.

- کودکان سه‌ساله نخستین تلاش‌ها را برای انجام دادن بازی مشترک با دو تا سه همبازی شروع می‌کنند. کودک در دسته‌های سه‌نفری در بازی‌ها و فعالیت‌های دیگر کودکان شرکت می‌جوید و به‌تدریج آمادگی پیدا می‌کند که حقوق دیگران را درک کند. در این سن، بیش از هر زمان دیگر، برای تصاحب اسبا‌ب‌بازی زد و خورد می‌کند. بازی‌های گروهی که در این سن حداکثر با سه نفر شکل می‌گیرد، ناپایدار است و به زودی از هم پاشیده می‌شود، زیرا کودکان، در این سن، می‌توانند در آنِ واحد تنها با یک نفر بازی کنند.

- کودک، در سه‌سالگی، بالانس زدن، پرسش‌های گوناگون و بازی با صندوق و جعبه و آجر و تخته و جست و خیز با طناب را دوست دارد و می‌تواند سوار سه‌چرخه شود و رکاب بزند.

۴. اسباب‌بازی‌های مناسب برای سنین دو تا سه سال به‌شرح زیر پیشنهاد می‌شود:
لوازم نقاشی (مداد شمعی، گچ، آبرنگ، قلم‌مو، مدادرنگی)؛ خمیربازی و گِل‌رُس؛ توپ؛ سه‌چرخه؛ الاکلنگ، سرسره و تاب کوچک؛ انواع جورچین یا ۴ تا ۵ قطعه مانند جورچین آدمک؛ خانه و ... مرواریدهای چوبی درشت؛ لگو! مکعب‌های چوبی‌رنگ؛ قطار؛ ماشین؛ قطعات چوبی؛ عروسک و وسایل آن مثل تختخواب عروسک، لباس عروسک ...؛ قیچی و کاغذ باطله جهت برش؛ تلفن اسباب‌بازی‌؛ طناب؛ گاری؛ کامیون؛ لوتو؛ دومینو؛ تخته سیاه کوچک.


اولين پايه ها ي جهان بيني كودك در سن 2 تا 3 سالگي شكل مي گيرد



یکی از مهم ترین عوامل در تربیت و تقویت ارزش ها و رفتارهای دینی عامل محبت است. ژان پیاژه بر این باور است که در پی ریزی ذهنی کودک سه نوع احساس موثر است و نخستین احساس یک نوع نیاز به دوست داشتن است و حتی در برخی روایات اسلامی محبت مساوی دین معرفی شده است. شیوه تکریم شخصیت نیز راهی است برای ارضای غریزه حب ذات. اگر به شخصیت کودک بهای لازم داده شود دارای روحیه ای معتدل و طبیعی خواهد شد و در غیر این صورت احساس پستی و خودکم بینی وی را به سمت امور منفی سوق می دهد.


۲ تا ۳ سالگی سن پرسیدن است و تقریبا همه پدر و مادرها با سیل و هجوم پرسش هایی رو به رو می شوند که گاه در عین سادگی پاسخ روشنی برای آنها نمی یابند از آن شمار: خدا کجاست؟ ما از کجا می آییم؟ چرا می میریم و بعد از مرگ چه اتفاقی می افتد و ….
پایه های نخستین جهان بینی کودک در همین سنین شکل می گیرد و آموزش معارف اسلامی هم بهتر است از همین سال ها آغاز شود و از آنجا که تفکر در کودکان ازحدود ۷ سالگی ظهور می کند و به تدریج شوق مذهبی او بیشتر می شود در سن ۸ تا ۹ سالگی اصول اخلاقی در کودک درونی شده و ضابطه ای از درون او را تحت کنترل در می آورد. در مجموع دوره دبستان نسبت به مراحل قبل و یا بعد از دوره ثبات و آرامش و سازگاری به شمار می رود. در این سال ها بحران عمیق شخصیت دیده نمی شود و در نتیجه زمینه های بسیار خوبی برای درونی کردن و تقویت رفتار های دینی فراهم است و چنانچه حاصل دوره تمهید آن باشد که کودک، آمادگی کفایت مطلوب برای شناخت، انتخاب و عمل را به دست آورد مقصود برآورده شده است.
شرایط مختلف اجتماعی آثار متفاوتی در انسان به جای می گذارند و برای نهادینه کردن ارزش های اسلامی در کودکان باید برای کارآیی و تقویت عوامل مثبت در محیط زندگی و آموزش کودک برنامه ریزی صحیح کرده و برای رفع عوامل نامطلوب و مخل با شیوه های علمی و استفاده از تجربیات دیگران اقدام کرد.
از جمله این روش ها، الگوسازی است. در این روش باید نمونه ای از رفتار و کردار مطلوب عملا در معرض دید کودک قرار داده شود تا کودک سعی کند با ایجاد رابطه رضایت بخش با آن نمونه ویژگی های رفتاری آن فرد را برای خود سرمشق قرار دهد. در این رابطه اهمیت نقش الگویی معلم تا بدان حد است که خواجه عبدالله انصاری در این باره می گوید: دود از آتش نشان دهد و خاک از باد که ظاهر از باطن و شاگرد از استاد. و همچنین بزرگی به معلم فرزندانش گفته: نخستین وظیفه تو در اصلاح فرزندانم این است که قبلا خود را اصلاح کنی زیرا چشمان آنها به تو دوخته شده است.
استفاده از ظرافت های هنری برای بیان حالات عاطفی و باورهای اعتقادی همواره مدنظر بشر بوده است. در قرآن جنبه های مختلف هنری به تکرار دیده می شود که عبارتند: ساختار هندسی سور قرآن، آهنگ در قرآن، داستان ها، تمثیل ها و تشبیه ها در قرآن. از آنجا که ذهن کودک با داستان مانوس تر است از جنبه های داستانی سور قرآن می تواند برای شکل گیری مایه های فطری دین و مذهب در وی بهره گرفت.
یکی از مهم ترین عوامل در تربیت و تقویت ارزش ها و رفتارهای دینی عامل محبت است. ژان پیاژه بر این باور است که در پی ریزی ذهنی کودک سه نوع احساس موثر است و نخستین احساس یک نوع نیاز به دوست داشتن است و حتی در برخی روایات اسلامی محبت مساوی دین معرفی شده است.
شیوه تکریم شخصیت نیز راهی است برای ارضای غریزه حب ذات. اگر به شخصیت کودک بهای لازم داده شود دارای روحیه ای معتدل و طبیعی خواهد شد و در غیر این صورت احساس پستی و خودکم بینی وی را به سمت امور منفی سوق می دهد. تکریم شخصیت به کودکان مجال می دهد تا انضباطی را برای خود فراهم آورند که آن را در صحنه عمل کشف نمایند و نیازی نیست تا ندانسته به پذیرش یک نظم پیش ساخته و خشک بیرونی تن در دهند! پیامبر گرامی اسلام با آن شخصیت عظیم خود همواره به کودکان سلام می کرد و می فرمود: پنج چیز است که تا لحظه مرگ آنها را ترک نمی کنم یکی از آنها سلام گفتن به کودکان است و در انجام این عمل آن قدر مراقبت می کنم تا پس از من به صورت سنتی بین مسلمین بماند.
در مجموع کودکی که از طریق این روش ها، خصلت های نیک فطری و ذاتی اش تقویت می شود در دوره های بعدی زندگی نیز، مبانی اعتقادی مستحکم تری نسبت به همسالان خود دارد و در جوانی خوش بینانه تر به دین می نگرد و باور دارد که دین، تنها ضامن اجرای اخلاق و نیرو و پشتوانه او است.

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم بهمن 1391ساعت 17:17  توسط دل |